Gemiste kans op duurzaam perspectief voor boer en natuur

Vandaag presenteert de Europese Commissie de nieuwe wetsvoorstellen voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Dit beleid gaat in 2021 van start. De komende maanden wordt door Europese lidstaten en parlement, in zowel Brussel als Den Haag, onderhandeld over het voorstel. Natuur- en milieuorganisatie in Europa en Nederland zijn teleurgesteld: bescherming van natuur en biodiversiteit zijn in de wetsvoorstellen slecht geregeld. Zij doen daarom een dringende oproep aan minister Schouten (ministerie van Landbouw, Natuur & Voedselkwaliteit) om ervoor te zorgen dat het GLB daadwerkelijk wordt ingezet voor een landbouw die opereert in evenwicht met natuur en dit alsnog te verankeren in de nieuwe wetsvoorstellen.

Transitie noodzakelijk

Een omslag in de landbouw is noodzakelijk. De agrarische sector kent grote uitdagingen ten aanzien van biodiversiteit, klimaatverandering, bodem- en waterkwaliteit, en beleving van het platteland. Minister Schouten lijkt vastbesloten om via het GLB deze noodzakelijke transitie in Nederland te stimuleren. Van de huidige gangbare landbouw naar een echt duurzame, natuurinclusieve landbouw, bijvoorbeeld biologische landbouw. Natuur- en milieuorganisaties roepen de minister op dit in het GLB te concretiseren en het volledige landbouwbudget daarvoor in te zetten.

Natuurherstel vrijblijvend

Met de nieuwe wetgeving biedt de Europese Commissie veel vrijheid aan lidstaten voor de inrichting en het beheer van het landelijk gebied. Zo wordt de verplichting tot vergroening en het betalen van boeren voor het nemen van natuurbeschermingsmaatregelen losgelaten. In plaats daarvan mogen lidstaten zelf invulling geven aan hun ambities op dit vlak, via ‘strategische plannen’ en een ‘ecoschema’.

Ongelijk speelveld

De natuur- en milieuorganisaties stellen dat het nieuwe beleid geen garantie biedt voor duurzame landbouw, biologische landbouw en natuurherstel. Lidstaten die wél werk willen maken van de bescherming van natuur en milieu komen hierdoor in de knel omdat een ongelijk speelveld ontstaat. Om dit te voorkomen moet de Europese Unie natuur- en milieubescherming beter borgen in het nieuwe beleid. Alleen zo komt een duurzaam perspectief dichterbij voor boer en natuur.

Maatschappelijk draagvlak behouden

Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid wordt betaald door de Europese belastingbetaler. Het aanzienlijke budget van het GLB kan alleen op draagvlak blijven rekenen als het ten goede komt aan de extra bijdrage, naast de productie van voedsel, die de samenleving van de agrarische ondernemer verlangt. Bijvoorbeeld op het gebied van resultaten voor natuur, milieu en landschap. De Europese lidstaten zouden dat in het nieuwe GLB voor heel Europa moeten garanderen.

Onze oproep aan minister Schouten voor Europa: