Het Grasklokje in Drenthe

De soort van de maand juni is een plant: Het Grasklokje!

Grasklokje – Door Aaldrik Pot

Bloemen zoals het Grasklokje vind je vooral in onbemeste graslanden en in schrale bermen. Dit zijn bermen, waar het gemaaide gras wordt afgevoerd.

Hoe vind ik Grasklokjes?
Zelf op zoek? Het Grasklokje is een sierlijke plant met blauwe, klokvormige bloemen. Het begint in de zomer te bloeien en gaat daarmee door tot diep in de herfst. Bloeiend is het een makkelijk te herkennen plant. Pas dan valt hij ook echt op tussen de rest, want bermen waarin het Grasklokje staat zijn vaak bloemrijk. Naast Grasklokjes is het dan uitkijken naar Vlasbekje, Gewoon duizendblad, Muizenoor en Sint-Janskruid. Deze kruiden geven niet alleen kleur aan de berm, ze zijn ook essentieel als nectarbron en/of voedselplant voor insecten.

Zoektip: Het Grasklokje kwam vroeger vooral voor rond de esdorpen op het Drents Plateau (zie bijgevoegde kaart met vindplaatsen in de periode 1970-1995). De kans om het Grasklokje in Drenthe te vinden, is het grootst op de Hondsrug, in de omgeving van Norg en rond de Havelterberg. Vooral in schrale, ecologisch beheerde bermen komt het Grasklokje nog voor. Ecologisch beheer betekent in dit geval dat bermen 1 of 2 keer per jaar worden gemaaid. Ook in bos- en heidegebieden komt het voor. Hier staat het vooral op leemhoudende plekken.

 

Grasklokje gevonden? Maak een foto en zet hem op de kaart hieronder!

Oorsprong en trends
Vroeger was het Grasklokje in Drenthe een algemene soort die voorkwam in droge graslanden en bermen op de zandgronden. Vooral langs de wegen over de essen kwam de soort veel voor. Drentse plantenkenners, verenigd in de Werkgroep Florakartering Drenthe monitoren hoe het met de Drentse flora gaat. Uit de door hun verzamelde gegevens blijkt dat het leefgebied van Grasklokje met 20% is gekrompen in de laatste 20 jaar. Ook het aantal Grasklokjes dat in een berm staat neemt gestaag af. Een prachtig blauw klokjeslint is tegenwoordig een zeldzaamheid geworden, meestal resteren nog slechts enkele planten.

De achteruitgang is het gevolg van een combinatie van verruiging van onze bermen en een voor Grasklokje ongunstig bermbeheer. Zo worden Drentse bermen in toenemende mate geschaafd. Daarbij wordt de bovenlaag verwijderd om water bij hevige regenval sneller af te voeren. Dit beheer verdraagt Grasklokje slecht. Dit in tegenstelling tot haar familielid het Zandblauwtje dat juist van deze tijdelijke open plekken profiteert. Het Grasklokje heeft daarnaast sterk te lijden onder de timing van het maaien; de eerste maaibeurt vindt tegenwoordig veelal al in mei plaats en dat is ruim voordat het Grasklokje zaad heeft geproduceerd om een volgende generatie veilig te stellen.

Meer informatie
Nog veel meer informatie over het Grasklokje kun je hier vinden. Wil je met je foto ook meedoen aan de fotowedstrijd van IVN Westerveld? Lees hier hoe!

Klik op de kaart om zelf een grasklokje te spotten!